Lenteconcert 2019

Sfeervol genieten in het Witte Kerkje in Terheijden

Lenteconcert KGO o.l.v. Jan Schuurmans

Op zondag 19 mei verzorgt de Koorgroep Oosterhout onder leiding van gastdirigent Jan Schuurmans een sfeervol en sprankelend Lenteconcert in Het Witte Kerkje in Terheijden. De begeleiding is in handen van pianist Steven van Gool die ook een aantal solostukken ten gehore zal brengen. Kom genieten van een concert waar de liefde voor mens en natuur centraal staat en bestel nu alvast uw kaarten!

Het programma

Van de vroege renaissance in Vlaanderen, via het Weense hof in de 18e eeuw, langs de Hongaarse en Tsjechische romantiek en Franse impressionisten naar 20e eeuwse Engelse muziek: het programma is één ode aan de liefde, aan bloemen en vogels. In het Vlaanderen van de 16e eeuw bejubelen componisten als Claude le Jeune en Cypriano de Rore het voorjaar en de liefde. Vervolgens bezoeken we Wenen waar componisten als Haydn en Brahms in de late 18e eeuw werden beïnvloed door de Oostenrijkse volksmuziek. Van Wenen maken we een kleine sprong in tijd en ruimte naar de romantische muziek uit Hongarije en Tsjechië van Dvořák en Kodály. Na de pauze volgt een blokje vroeg twintigste eeuwse muziek uit Frankrijk van o.m. Ravel en Hindemith. Het concert wordt afgesloten met muziek van John Rutter en Morten Lauridsen.

Jan Schuurmans, dirigent

De Koorgroep Oosterhout staat tijdens dit concert onder leiding van gastdirigent Jan Schuurmans. Jan was jarenlang dirigent van het Oosterhouts Kamerkoor, het Tallis-ensemble te Made en het Middelburgs Kamerkoor. Sinds 2001 is hij als kerkmusicus verbonden aan de Antoniuskerk, de kathedrale kerk van het bisdom Breda. Daar vervult hij de functie van cantor en dirigent van de Kathedrale Cantorij en de Schola Cathedralis Bredanae.

Steven van Gool, pianist

De Koorgroep Oosterhout wordt tijdens het Lenteconcert begeleid door Steven van Gool op piano. Steven is als pianist verbonden aan verschillende koren en gezelschappen. Daarnaast is hij regelmatig werkzaam als muzikaal leider bij verschillende musicals (waaronder 'Annie', 'The Sound of Music' en 'My fair Lady'). Tijdens het concert op 19 mei speelt hij de sonate nr. 3 Es groot (deel 1) van Haydn, 'Mei' van Tschaikovsky en de 'Pavane pour une infante défunte' van Ravel.

Het Witte Kerkje in Terheijden

Het Lenteconcert vindt plaats in het prachtige 'Witte Kerkje' aan de Hoofdstraat 1, 4844 CA Terheijden. Dit markante, sfeervolle en pittoreske kerkgebouw dateert uit 1809. Het concert begint om 15.00 uur en kaarten kosten in de voorverkoop € 9,- via de link hieronder (kaarten zijn ook op de middag van het concert aan de kerk verkrijgbaar à € 10,-). Hieronder vindt u ook het hele programma en bijzondere achtergrondinformatie over de muziek.

Kaarten hier bestellen - in de voorverkoop t/m donderdag 16 mei voor €9,-

Programma

1. Reveci venir du printemps Claude le Jeune 1530-1600
2. Soubz ce tumbel Anoniem ˜1500
3. Ancor che col partire Cypriano de Rore 1515/16-1565
4. Matona mia cara Orlando di Lasso 1532-1594
5. Sonate Hob. XVI: 49 in Es Joseph Haydn 1732-1809
6. Alles hat seine Zeit (+ piano) Joseph Haydn 1732-1809
7. O süsser Mai Johannes Brahms 1833-1897
8. Solowoesjko (De Nachtegaal) Piotr Il. Tschaikovsky 1840-1893
9. Uit: Seizoenen op. 37a
    • Nr. 5 Mei
Piotr Il. Tschaikovsky 1840-1893
10. Esti dal (Avondlied) Zoltán Kodály 1882-1967
11. Die Wilde Rose (+ piano) Antonín Dvořák 1841-1904
     
~ ~ ~ ~ ~ Pauze ~ ~ ~ ~ ~
     
12. Cantique de Jean Racine (+ piano) Gabriel Fauré 1845-1924
13. Uit: 'Six chansons'
    • La biche
    • Un cygne
    • Puisque tout passe
    • Printemps
Paul Hindemith 1895-1963
14. Pavane pour une infante défunte Maurice Ravel 1875-1937
15. Uit: 'Five childhood lyrics'
    • Monday's child
John Rutter * 1945
16. Uit: 'Les chansons des Roses'
    • Dirait-on (+piano)
Morten Lauridsen * 1943

Toelichting

De KGO brengt op 19 mei een programma dat overwegend uit profane (niet-kerkelijke) werken vanaf ca. 1500 tot heden bestaat. Het thema van het eerste lied loopt als een rode draad door het programma: 'Het voorjaar is teruggekeerd, het seizoen van liefde en schoonheid'. We zingen liederen rond de thema's van het voorjaar: over liefde, bloemen en vogels. Hieronder volgen korte beschrijvingen van enkele werken die we uitvoeren:

Reveci venir du printemps

Opvallend in 'Reveci venir du printemps' is de afwisseling in twee- en driedelige maatsoorten en de opbouw van twee naar vijfstemmigheid in de verzen. Dit is symbolisch voor de ontplooiing van de natuur in het voorjaar. In het stuk komen twee klassieke principes naar voren: Natura en Venus. Natura en haar dienaren investeren in nieuw leven en schoonheid, terwijl Venus, geholpen door haar zoon Cupido, ieders hart doet ontbranden met liefde.

Soubz ce tumbel

Soubz ce tumbel is een klaagzang over de dood van de papagaai van Margaretha van Oostenrijk. Tijdens één van haar reizen verongelukte de papegaai die nog van haar moeder was geweest en die haar naar Amboise en Spanje had vergezeld; één van haar honden kreeg de vogel te pakken en at hem op. Dit noodlottig ongeval inspireerde hofdichter Jean Lemaire de Belges tot de Epitre de l'amant vert, de Brief van de groene minnaar, waarin de papegaai zijn lot beklaagt, nu zijn meesteres hem verlaten heeft, en besluit een eind aan zijn lijden te maken door in de muil van een hond te vliegen. Het voorval werd rond 1515 ook op muziek gezet en opgenomen in het koorboek van de Margaretha Van Oostenrijk. De muziek aan het Bourgondisch/Habsburgse hof stond hoog aangeschreven in die tijd. De componist van het werk 'Soubz ce tumbel' is niet bekend. Tegenwoordig denken velen dat het van Pierre de la Rue is, de toenmalige hofcomponist.

Ancor che col partire

De Rore was één van de meest vooraanstaande vertegenwoordigers van de Nederlandse polyfonisten na Josquin des Prez. Hij was vooral bekend vanwege zijn Italiaanse madrigalen. Zijn madrigaal 'Ancor che col partire' is met haar erotische toespelingen zeer populair geworden en is door veel componisten bewerkt.

Matona mia cara

Dit lied gaat over een soldaat die een schone dame probeert te verleiden. In deze 'villanella' wordt de spot gedreven met de klunzige verleidingspogingen van een Duitse soldaat die indruk probeert te maken op een Italiaanse dame.
 
 
Het volgende gedeelte staat in het teken van de negentiende- en twintigste-eeuwse volksmuziek uit Midden- en Oost Europa. Een groot gebied met vele volken en culturen waarvan Wenen tot 1918 het politieke en muzikale middelpunt was. In het eerste gedeelte is Wenen de rode draad in het programma. In het laatste gedeelte staat de Hongaarse/Tsjechische volksmuziek centraal.

Alles hat seine Zeit

Joseph Haydn (1732-1809) behoort ongetwijfeld tot de grootste en meest productieve componisten die Oostenrijk ooit heeft voortgebracht. Haydn bracht vele bezoeken aan Wenen, waar hij in 1781 bevriend raakte met Mozart. Haydns muziek bevat onbegrensde expressieve mogelijkheden, waarin een positieve levenshouding overheerst. Hij werd diep beïnvloed door de Oostenrijkse volksmuziek.

O süsser Mai

Johannes Brahms (1833-1897) verhuisde in 1862 van Hamburg naar Wenen, dat hij, behalve voor zijn vele reizen, niet meer verliet. In zijn werk verbindt hij op een unieke manier spontaniteit aan een kunstige schrijfwijze. Hij liet zich in melodisch opzicht inspireren door volksiederen waarin hij zich inleefde. 'O süsser Mai' staat de hunkering naar de 'lieflijke mei' centraal; een maand die de zorgen doet vergeten.

Solowoesjko (De Nachtegaal)

Met Solowoesjko zijn we aangekomen in de Romantiek. Een lied over een nachtegaal die in het najaar wegtrekt naar warmere streken en in de lente terugkomt met een nieuw lied.

Esti dal (Avondlied)

Samen met Béla Bartók (1881-1945) begon Zoltán Kodály (1882-1967) in 1905 een onderzoek naar de 'tot dusverre eenvoudige, onbekende Hongaarse boerenmuziek' (Bartók). Het onderzoek begon in het taalgebied van de Magyaren (Hongaren) en werd uitgebreid tot de taalgebieden van de Slowaken en de Roemenen. Uiteindelijk enslotte werd ook de Arabische boerenmuziek erin betrokken.

Die Wilde Rose

Als jongeman leerde Antonán Dvořák de componist Johannes Brahms kennen. Deze ontmoeting betekende het begin van zijn interesse in klassieke muziek, waarvan vorm en karakter voor hem van doorslaggevende betekenis werden. Hij verbond deze vormkenmerken met de nationale Tsjechische muziektaal.
Brahms zorgde ervoor dat hij een Oostenrijks staatsstipendium (1874-1878) ontving. In deze jaren ontwikkelde Dvořák zich als componist. Hij brak door toen de beroemde uitgever Simrock te Berlijn in 1878 Dvořáks Klängen aus Mähren en de Slavische Tänze uitgaf. Vervolgens zette een aantal beroemde dirigenten zich in voor de uitvoering van dit werk. Leoš Jánaček bewerkte zes van deze duetten voor meerstemmig koor waarbij hij de oorspronkelijke klavierbegeleiding van Dvořák intact liet.

Cantique de Jean Racine

Gabriel Fauré was pas twintig toen hij met deze Cantique in 1865 zijn studie aan de École Niedermeyer afsloot. De tekst van de Cantique is gebaseerd op de hymne 'Consors paterni luminis', die in het Romeinse Brevier het ochtendgebed (de metten) van de donderdag besluit. Van deze traditional hymne maakte de grote Franse toneelschrijver Jean Racine in 1655 een parafraserende vertaling.

La biche, Un cygne, Puisque tout passe, Printemps (uit: Six chansons)

Hindemith componeerde de Six chansons op basis van Franse gedichten van Rainer Maria Rilke, die hierin voornamelijk natuurbeelden gebruikte om zijn visie op 'tijd, leven en dood' weer te geven.

Monday's child (uit: Five Childhood Lyrics)

John Rutter maakte van vijf engelse kinderliedjes een bewerking in een vlotte close harmony/musicalachtige stijl.

Dirait-on (uit: Les chansons des Roses)

De Duitse dichter Rainer Maria Rilke (1875-1926) schreef ongeveer 400 gedichten in het Frans. Lauridsen heeft deze vijf, op de roos geïnspireerde, teksten op een geheel eigen wijze getoonzet. Hij heeft een taal gevonden waarin hij op een bijna hypnotiserende wijze een verscheidenheid aan klankkleuren creëert. Hij werkt vaak met minimale dynamische verschillen en voorzichtige dissonanten. Zo keren bepaalde melodische en harmonische fragmenten in de cyclus terug. 'Dirait-on' is geschreven in de stijl van een populair volkslied. Hier komen twee melodieën samen uit de voorgaande delen.

Dirigent Jan Schuurmans

Jan Schuurmans Tijdens het Lenteconcert op 19 mei staat de Koorgroep Oosterhout onder leiding van gastdirigent Jan Schuurmans.
Jan Schuurmans sloot in 1986 de opleiding Piano/docerend-musicus af bij Theo Bles aan het Brabants Conservatorium te Tilburg. Na zijn piano-opleiding studeerde hij kerkmuziek aan het Nederlands Instituut voor Kerkmuziek te Utrecht. De docenten voor koordirectie waren Reinier Wakelkamp en Krijn Koetsveld. Van 1986 tot en met 1998 was hij als kinderkoordirigent en pianodocent verbonden aan de streekmuziekschool Albert Smijers te Raamsdonk. Daarna was hij werkzaam als docent bij Centrum voor de Kunsten Amadeus in de gemeenten Halderberge, Moerdijk, Drimmelen en Geertruidenberg.
Jarenlang was hij dirigent van het parochiekoor te Teteringen, het Middelburgs Kamerkoor, het Tallis-ensemble te Made en het Oosterhouts Kamerkoor. In de jaren met het Middelburgs Kamerkoor zijn er naast de vele concerten ook diverse radio- en televisieopnamen gemaakt.
Eind 2001 is Jan Schuurmans benoemd als kerkmusicus in de Antoniuskerk te Breda, de kathedrale kerk van het bisdom Breda. Daar vervult hij de functie van cantor en dirigent van de Kathedrale Cantorij en de Schola Cathedralis Bredanae. Daarnaast is hij als medewerker kerkmuziek werkzaam bij het bisdom Breda en bij de uitgeverij van de Abdij van Berne te Heeswijk. Ruim twaalf jaar was hij ook als docent kerkmuziek verbonden aan de Priester- en Diakenopleiding Bovendonk te Hoeven.
 
Kaarten bestellen t/m 16 mei € 9,-