Rick Muselaers dirigeert KGO en Tourdion in Johannes Passion

Carnaval, het leed van de ware noorderling is achter de rug, dus het jaarlijkse leed van de Verlosser is in zicht. Genieten geblazen voor de liefhebber. Passies en Passions in alle maten en toonsoorten. KGO houdt het dit jaar bij de Johannes Passion van Johann Sebastian Bach. Samen met Kamerkoor Tourdion Waalwijk, solisten en Collegium Instrumentale Eindhoven, Rick Muselaers (27), dirigent van beide koren, leidt de wonderschone compositie. Op zaterdag 12 april in de Sint-Jansbasiliek in Oosterhout en op zondag 13 april in St. Jan de Doper in Waalwijk.

Dit jaar dus eens een andere evangelist in Oosterhout. Voor KGO is het een nieuwe passie. Muselaers: “De Matthäus komt iedere 2 jaar terug. De Johannes is echt nieuw. De Matthäus is ingetogen, beschouwender en misschien ook wel aanschouwender. Het koor is nu nog bezig met noten.” Dat lijkt al heel wat, maar dat is Rick Muselaers (27) veel te weinig. Muselaers is meer dan een matenzwaaier. De expressie die hij met zijn lichaam uitdrukt, moeten de uitvoerenden overnemen. “Tellen kunnen ze zelf wel. Met uitzondering van de koralen is de Johannes veel expressiever. Koren die staan te ‘schreeuwen’ en die actief deelnemen.”

Leuk mopje

Voorkeur heeft hij niet. “Voor mij zijn het 2 verschillende werken. Zo’n ‘Kreuzige, kreuzige!!’ in de Johannes is zo expressief. Ik heb het koor gezegd: ‘Jongens, het is een leuk mopje, maar weten jullie wat je zingt? Besef je wat je hier wil? Laat dat tot je doordringen en dan krijgt het een heel ander karakter. De muziek moet niet alleen in je hoofd, maar ook in je lijf komen te zitten. De tekst is bij Bach net zo belangrijk als de muziek. Als iets dreigend is, gebruikt hij de tritonus-interval.”
(Wikipedia: In de middeleeuwen was de tritonus als melodisch interval een verboden interval dat met de duivel werd geassocieerd. Nog steeds kan het echter die duistere symboliek hebben: in veel zware rockmuziek, bijvoorbeeld heavy metal, wordt dit interval veelvuldig gebruikt om een ‘eng’ of ‘dreigend’ sfeertje neer te zetten.)

Hedendaagse band

“Bij verschillende passages ben ik nog steeds zoekende. Ik ben geen barokspecialist. Verre van, zelfs. Ik vind mezelf nog te jong om me nu al te specialiseren. Ik probeer me zo breed mogelijk te oriënteren. Het meeste waar ik me bezig houd, komt uit de romantiek. Onze versie zal dan ook veel expressiever zijn dan die van Philippe van Herreweghe of Ton Koopman. Het is altijd lastig om te bepalen in hoeverre je het werk van een componist gaat interpreteren. De componist is de baas. Bach schreef weinig aanwijzingen. Over de frasering bijvoorbeeld. Dat zijn dingen die je zelf moet bepalen. Vergelijk het met een hedendaagse band. Daar wordt ook niet alles opgeschreven. We proberen tegenwoordig alles zo authentiek mogelijk te spelen. Maar ook dat is allemaal al een keer gedaan. Dus moet ik dat dan weer reproduceren?”

Gespecialiseerd in oude muziek

“De Johannes Passion is geen compositie voor 2 koren, maar om verschillende redenen is het verantwoorder om de compositie door 2 koren te laten uivoeren. De kracht van KGO is de veelkleurigheid. Ze zijn minder gefocust op de felheid en de articulatie van de barokmuziek. Iets waar het Waalwijkse koor wel weer mee bezig is. De 2 koren vormen samen dus een mooie combinatie. Ook qua stemmen vullen beide koren elkaar mooi aan.” Muselaers heeft wel vertrouwen in de onderneming. Het orkest, het Collegium Instrumentale Eindhoven, heeft Muselaers al vaker gedirigeerd. “De mensen van dit orkest zijn allemaal gespecialiseerd in oude muziek. Ze spelen ook authentieke instrumenten. Mensen die bij Ton Koopman hebben gestudeerd en internationale ervaring hebben opgedaan. De solisten ken ik nog niet allemaal, maar het is wel heel interessant om die voor het eerst te horen.”

Ambassadeur van koormuziek

Voor 2 of 3 koralen zijn een Waalwijkse basisschool en de Oosterhoutse vrije school De Strijene ingeschakeld. Muselaers: “Als koor ben ik ook ambassadeur van koormuziek. Door de deelname van kinderen hoop je dat ze ook belangstelling krijgen voor die muziek. Ze komen pas opdagen als je ze laat meezingen. Lesbrieven en dat soort materiaal zijn belangrijk, maar het is natuurlijk veel leuker om zelf mee te zingen.” De Johannes Passion duurt aanzienlijk korter dan haar bekendere zusje. Anderhalf uur. Er is een pauze na een half uur. De merkwaardige ‘splitsing’ komt omdat het oorspronkelijk een soort kerkdienst was waarbij de muzikale gedeelten afgewisseld werden met preken.

J.S. BACH:

JOHANNES PASSION

Zaterdag 12 april 20.15 u St. Jansbasiliek Oosterhout
Zondag 13 april 14.30 u St. Jan de Doper Waalwijk

Toegangsbewijzen: In de voorverkoop via tourdionwaalwijk.nl of kgo-koor.nl 20 euro.
Aan de kassa: 23 euro. Tot 12 jaar: gratis. 12 – 18 jaar: 10 euro.

Hans van der Prijt.

Bron: Weekblad Oosterhout – woensdag 19 maart 2014

Terug