Ontroerende Johannes Passion in Sint Jan

“Ik kom om mijn achterkleindochter te horen zingen”

Ruhrt wohl, und bringt auch migh zur Ruh. Ruht wohl ihr heiligen Gebeine,
Ruht wohl, und bringt auch mich zur Ruh.

foto: Wim Vermeeren

Hij wordt 90. Na een huwelijk van 67 jaar is de vrouw van wie hij al 73 jaar hield, vorig jaar juli gestorven.“ Ik heb er nog elke dag, elk uur, elke minuut verdriet van.” Zijn achterkleindochter zingt in het koor van de Vrije School. Daarom zijn ook zijn dochter en kleindochter naar de uitvoering van de Johannes Passion van Bach in de St-Jansbasiliek gekomen. Aan de vooravond van Palmpasen. “Wat mij betreft is het morgen Goede Vrijdag.”

Rick Muselaers leidde de Passion. Hij is vaste dirigent bij Koorgroep Oosterhout en Kamerkoor Tourdion uit Waalwijk. Voor het instrumentale gedeelte tekende Het Collegium Instrumentale Eindhoven. Twee tenoren, bariton, bas, sopraan en alt vertolkten de rollen in het lijdensverhaal volgens Johannes. Tenslotte droegen leerlingen van de Vrije School De Strijene uit Oosterhout hun nootje bij. De basiliek was tot op de laatste plaats bezet. Het werd een mooi eerbetoon aan Bach en een waardige uitvoering. Het heeft geen zin om de uitvoering op te nemen in een muzikale competitie. Dat de ene solist meer volume had dan de ander, of de verhouding tussen koor en de rest wel goed was, of de luit eigenlijk wel goed zat, of “Geen aflevering ‘The best of’.” Het gaat erom of Muselaers en zijn mensen erin slaagden om de basiliek te vullen met de ontroering en de troost van Bachs Passion. Volledig!

Bubbels na Jezus dood

DWDD wijdde de afgelopen week een aflevering aan de Matthäus Passion. Tussen verschillende boeiende gasten verscheen een Gooische Vrouw met opvallend fel rose gestifte lippen. Alsof ze zo van haar werk kwam. Schalks glimlachend vertelde ze dat ze al voor de 23e keer naar de Matthäus in de Naardense kerk ging. De Matthäus beleven als de marathon van New York meelopen of voor de zoveelste keer de Alpe d′Huez beklimmen. Met 12 gasten. Ja natuurlijk ook zakenrelaties. Vaste prik op de voorste rij. In de pauze gezellig ergens eten en bubbels, als Jezus eindelijk dood is! Gulle lach. De Matthäus duurt net zo lang als de doodsstrijd van de Heiland.

“We vertrekken bij ons thuis. We gaan met een busje want je kunt je auto niet in de buurt van de kerk parkeren.” Nee. Zal wel te maken hebben met het feit dat het voltallige kabinet uitgenodigd is. Wat een gotspe! De nationale culturele sloopinrichting bij De Matthäus. Daar hoefde je de laatste jaren in Oosterhout weer niet zo bang voor te zijn. Dat de wethouder van cultuur aanwezig zou zijn bij de uitvoering van klassieke muziek.

Geen machteloze woede

De Johannes is minder populair dan de Matthäus, maar daarom niet van mindere kwaliteit. Muselaers: “Voor mij zijn het twee verschillende werken. Zo′n ‘Kreuzige, kreuzige!!’ in de Johannes Passion is zo expressief. Ik heb het koor gezegd: ‘Jongens, het is een leuk mopje, maar weten jullie wat je zingt? Besef je wat je hier wil? Laat dat tot je doordringen en dan krijgt het een heel ander karakter. De muziek moet niet alleen in je hoofd, maar ook in je lijf komen te zitten. De tekst is bij Bach net zo belangrijk als de muziek.” Zo is het Rick! En in jouw interpretatie was dat duidelijk. Troost. Bachs muziek is troostend. Het blijft niet bij de wens ‘Rust Zacht’ voor de afgestorvene. Er is ook de wens ‘Bringt auch mich zur Ruh’. Bachs muziek maakt niet opstandig. Evenmin is er machteloze woede met gebalde vuisten. Ze verzoent je met het onafwendbare. Zoals Bach veel leed in zijn persoonlijk leven heeft leren verwerken en weten om te zetten in schoonheid die het aardse overstijgt.

Nooit meer naar de kerk

“Nee, ik kom om mijn achterkleindochter te horen zingen. Niet uit religieuze overwegingen. Ik ben katholiek opgevoed. Toen ik als soldaat twee jaar in Oost-indië zat, ging ik elke morgen naar de mis. Maar in 1963 was het van het ene moment op het andere voorbij. Paus Johannes XXXIII was in Brazilië. Daar sprak ie die arme mensen toe. Ze waren nu arm, zei-ie, maar later in de hemel zouden ze daarvoor rijkelijk beloond worden. Ik dacht: Als jij die tiara van je hoofd haalt en tussen die mensen gooit, dan hebben ze weer een paar weken te eten. Toen was het meteen over. Ik ben nooit meer naar de kerk gegaan.”

JOHANNES PASSION

Koorgroep Oosterhout
Kamerkoor Tourdion uit Waalwijkse
Vrije School De Strijene
Collegium Instrumentale Eindhoven
Kathelijn van Dongen, sopraan
Lieke Beinaert, alt
Erik Janse, Scott Wellstead, tenor
Frank Herman, bariton
Kees van Hees, bas
Dirigent, Rick Muselaers

door Hans van der Prijt

Bron: Weekblad voor Oosterhout – donderdag 17 april 2014

Terug